İşçi Alacaklarında Kısmi Dava: Kalem Seçimi, Dilekçe ve Artırım

Kısmi dava, işçinin alacağının yalnız bir bölümünü dava dilekçesine yazıp kalanını saklı tuttuğu dava türüdür ve 31.07.2026’dan beri tutarı belli olmayan işçilik alacakları için kullanılabilecek yol budur. Belirsiz alacak davası bu tarihte kaldırıldı, yerine kısmi davada tek seferlik talep artırımı geldi.^[1]

Dilekçede her kalem için şimdilik istenen tutar yazılır ve kalan kısımdan feragat edilmediği açıkça belirtilir. Tutar, bilirkişi raporundan sonra tahkikat bitene kadar bir defaya mahsus artırılabilir; artırılan kısım bakımından da zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Ücret, kıdem, ihbar ve yıllık izin alacaklarında zamanaşımı beş yıldır, arabuluculukta geçen süre bu süreye sayılmaz.

İçindekiler9 başlık

1. Belirsiz Alacak Davasının Kaldırılması
2. Alacak Kalemine Göre Kısmi Dava Seçimi
3. Dilekçeye Yazılacak Başlangıç Tutarı
4. Bilirkişi Raporundan Sonra Talep Artırımı
5. Zamanaşımı Takvimi ve Arabuluculuk
6. İşçilik Alacakları Kısmi Dava Dilekçesi Örneği
7. Artırım Dilekçesi Örneği
8. Dilekçeyi Vermeden Önce Kontrol Listesi
9. Kısmi Dava Hakkında Sık Sorulan Sorular

Belirsiz Alacak Davasının Kaldırılması

Belirsiz alacak davası 7589 sayılı Kanunla 31.07.2026 tarihinde yürürlükten kalktı. Bu tarihten sonra açılan davada “belirsiz alacak” diye bir seçenek yoktur, dilekçeye bu ifadeyi yazmak hem gereksiz hem de mahkemenin dava türünü sormasına yol açar.

Daha önce açılmış davalar için ayrı bir kural konuldu. Kaldırma tarihinden önce açılan belirsiz alacak davalarında eski m.107 uygulanmaya devam eder, yani o dosyalar eski usulle sürer.^[2]

Davanız 31.07.2026’dan önce açıldıysa bu sayfadaki artırım kuralı yerine dosyanızın açıldığı usule bakın. Yeni açacağınız davada ise aşağıdaki yolu izleyin.

Alacak Kalemine Göre Kısmi Dava Seçimi

Bir kalemi kısmi istemek, o kalemin tutarını dava açarken kesin hesaplayamadığınız durumda anlamlıdır. Tutarı bordrodan bire bir okunan kalemi baştan tam istemek, sonradan artırım hakkınızı başka kalemlere saklamanızı sağlar.

Alacak kalemi	Tutar ne zaman netleşir	Önerilen yol	Zamanaşımı
Ödenmemiş son ay ücreti	Bordro ve banka kaydıyla hemen	Tam talep	5 yıl, her ücretin ödeme gününden
Kıdem tazminatı	Yan ödemeler eklenince, çoğu kez bilirkişide	Kısmi	5 yıl, fesih tarihinden
İhbar tazminatı	Giydirilmiş ücret netleşince	Kısmi	5 yıl, fesih tarihinden
Kullanılmayan yıllık izin ücreti	Kullanılan günler belgeyle ayrılınca	Kısmi	5 yıl, sözleşmenin bittiği tarihten
Fazla mesai	Tanık ve kayıtlar değerlendirilince	Kısmi	5 yıl, her ayın ücreti için ayrı
Hafta tatili ve bayram çalışması	Tanıkla, bilirkişi hesabında	Kısmi	5 yıl, her ayın ücreti için ayrı

Ücret, fazla mesai ve tatil ücreti alacaklarında zamanaşımı beş yıldır. Kıdem, ihbar, kötüniyet tazminatı ve yıllık izin ücreti için de süre aynıdır.^[3] Bu kalemlerde başlangıç sözleşmenin sona erdiği gündür: izin ücretinde bunu kanun açıkça söyler, kıdem ve ihbar tazminatı ise fesihle muaccel olur ve zamanaşımı muacceliyetle işlemeye başlar.^[4]

Fazla mesai gibi aylık doğan alacaklarda her ay ayrı hesaplanır. Dava tarihinden geriye beş yılı aşan aylar, işveren zamanaşımı savunması yaparsa hesaptan düşer.

Dilekçeye Yazılacak Başlangıç Tutarı

Kısmi davada her kalem için dilekçeye şimdilik istediğiniz kısmı yazarsınız. Bu tutar kendi kabaca hesabınızın altında, ama sıfır veya sembolik olmayan bir rakam olmalıdır. Mahkemenin hangi kalemi ne kadar istediğinizi görmesi gerekir.

Dilekçede iki cümle eksik kalmamalı. Birincisi davanın HMK m.109 uyarınca kısmi dava olduğu, ikincisi kalan kısımdan feragat etmediğiniz. Kanun açık feragat yoksa kalan hakkın saklı kaldığını söyler, ama açık yazmak dava türü tartışmasını baştan bitirir.^[5]

Arabuluculuk son tutanağında hangi kalemler görüşüldüyse dilekçede de onlar yer almalı. Tutanakta adı geçmeyen kalem için mahkeme dava şartı eksikliği sorunu çıkarabilir.^[6]

Bilirkişi Raporundan Sonra Talep Artırımı

Kısmi davada istediğiniz tutarı aynı davada bir defaya mahsus ve tahkikat bitene kadar artırabilirsiniz. Bu artırım için ıslah yapmanız gerekmez ve iddiayı genişletme yasağına takılmaz.^[7]

Hakkın tek olması pratikte şu anlama gelir: bütün kalemleri tek dilekçede artırın. Bilirkişi raporu geldiğinde ve itirazlar sonuçlandığında, hesabın son hali belli olunca bu dilekçeyi verin, raporun ilk sürümünde acele etmeyin.

“Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.” (HMK m.109/4, ikinci cümle)

Bu cümle eski sistemden en önemli farktır. Eski uygulamada kısmi davada artırım ıslahla yapılıyor, işveren artırılan kısma karşı ıslah tarihine göre zamanaşımı savunması yapabiliyordu. 2020’de açılmış kıdem, ihbar, yıllık izin, fazla çalışma, hafta tatili ve bayram ücretini kapsayan bir işçilik alacakları davasında bölge adliye mahkemesi, cevapta zamanaşımı savunması yapılmasa bile ıslaha karşı bu savunmanın yapılabileceğini kabul etmişti.

Yargıtay bu konuda ayrı bir gerekçe yazmadı. Temyiz itirazlarını toplu olarak yerinde görmeyip kararı yalnız fazla çalışma ödemelerinin mahsubu yönünden bozdu.^[8]

Islah kurumu kaldırılmadı, ayrı bir usul işlemi olarak duruyor. Artırım hakkını kullandıktan sonra aynı davada ıslahla tekrar tutar artırılıp artırılamayacağı konusunda henüz yerleşik içtihat yok, bu yüzden artırımı ilk ve son fırsat sayın.^[9]

Zamanaşımı Takvimi ve Arabuluculuk

Dava açmak zamanaşımını keser, arabuluculuk başvurusu ise süreyi durdurur. Başvurudan son tutanağın düzenlendiği güne kadar geçen günler beş yıllık süreye sayılmaz.^[10]

Yaklaşık bir örnekle bakalım. Sözleşmesi 15.02.2022’de feshedilen işçinin kıdem tazminatı için süre 15.02.2027’de dolar. 02.02.2027’de arabulucuya başvurulursa o gün sürenin bitmesine 13 gün kalmıştır.

Son tutanak 23.02.2027’de imzalanırsa aradaki 21 gün sayılmaz, kalan 13 gün tutanaktan sonra işler. Bu örnekte dava en geç 08.03.2027 günü açılmalıdır.

Başvuru ve tutanak gününün sayıma girip girmediğine göre sonuç bir gün kayabileceğinden davayı birkaç gün önce açmak daha güvenlidir. Fazla mesai gibi aylık alacaklarda aynı hesap her ay için ayrı yapılır, bu yüzden geciken her ay en eski ayı kaybettirir. Yetkili mahkemeyi doğru seçmek de zaman kaybını önler; iş davasının hangi mahkemede açılacağına bakın.

İşçilik Alacakları Kısmi Dava Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin, işten çıkarılmış ve kıdem, ihbar, izin ile fazla mesai alacaklarını isteyen işçi için yazıldı. Köşeli parantezleri doldurun, sizde olmayan kalemi silin. Yalnız kıdem ve ihbar isteyecekseniz daha sade bir dilekçe yeterlidir.

Kıdem tazminatının geç ödenmesinde mevduata uygulanan en yüksek faize hükmedilir. Diğer kalemlerin faiz türü ve başlangıcı dosyadaki ihtar ve arabuluculuk tarihlerine göre değişir.^[11]

Artırım Dilekçesi Örneği

Bilirkişi raporu kesinleşmeye yakın olduğunda verilecek kısa dilekçe aşağıdadır. Rapordaki her kalemi ayrı satırda gösterin, toplamı ayrıca yazın.

HMK m.109/4 yalnız zamanaşımını dava tarihine bağlar, artırılan kısmın faiz başlangıcı hakkında hüküm içermez. Bu yüzden faiz başlangıcını dilekçede açıkça isteyin. Harç tutarını mahkeme kalemi veya UYAP üzerinden hesaplatın.

Dilekçeyi Vermeden Önce Kontrol Listesi

Aşağıdaki sorulardan birine “hayır” diyorsanız dilekçeyi vermeden önce eksik noktayı tamamlayın.

1. Dava türü satırında “HMK m.109 uyarınca kısmi dava” yazıyor mu?
2. Her kalem için ayrı bir “şimdilik” tutarı var mı?
3. Kalan kısımdan feragat etmediğiniz açıkça yazılı mı?
4. Arabuluculuk tutanağında görüşülen kalemlerle dilekçedeki kalemler aynı mı?
5. Fesih tarihinden beş yıl, arabuluculukta geçen günler eklenerek hesaplandı mı?
6. Tanık adları ve adresleri yazıldı mı?
7. Belirsiz alacak davası ifadesi dilekçede kalmadı mı?

Kısmi Dava Hakkında Sık Sorulan Sorular

İşçilerin dava açarken en çok sorduğu konular aşağıda.

Bu sayfa kısmi davanın genel işleyişini anlatır, her dosyanın tarihleri ve kalemleri farklıdır. Davanın tamamı için sırayı görmek isterseniz dokuz adımlık dava rehberine bakın. Zamanaşımına yakın bir tarihteyseniz ya da hesabınızdan emin değilseniz dilekçeyi vermeden bir avukata danışın.

Kaynaklar

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.107 (7589 s.K. m.19 ile mülga) ve m.109/4 (7589 s.K. m.20 ile ek), RG 31.07.2026 ↩
2. 7589 sayılı Kanun geçici m.1/10 ↩
3. 4857 sayılı İş Kanunu m.32 (ücret alacaklarında zamanaşımı) ve Ek m.3 ↩
4. 4857 sayılı İş Kanunu m.59/1 ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.149 vd. ↩
5. 6100 sayılı HMK m.109/1 ve m.109/3 ↩
6. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ↩
7. 6100 sayılı HMK m.109/4 ↩
8. Yargıtay 9. HD, E.2026/3308 K.2026/4149, 30.04.2026 ↩
9. 6100 sayılı HMK m.176-177 ↩
10. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.154/2 ve 7036 sayılı Kanun m.3/17 ↩
11. 1475 sayılı İş Kanunu m.14/11 ↩