Kıdem ve ihbar tazminatı davası dilekçesi, işten tazminatsız çıkarılan işçinin bu iki alacağı iş mahkemesinden istediği yazılı başvurudur. Avukatla dava açmak zorunlu değildir, dilekçeyi kendiniz yazıp kendi adınıza imzalayabilirsiniz.
Kıdem tazminatı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarındadır; ihbar tazminatı ise kıdeme göre 2, 4, 6 veya 8 haftalık bildirim süresinin ücretidir ve işçi haklı nedenle ayrıldığında doğmaz. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; dava, işverenin yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yerdeki iş mahkemesinde açılır ve dilekçeye brüt tutar yazılır.
İçindekiler8 başlık
Dilekçeden Önce Eldeki Belgeler
Dilekçe, elinizdeki belgeler kadar güçlüdür. Mahkeme her iddianın hangi delille ispatlanacağını dilekçede görmek ister, bu yüzden belgeleri yazmaya başlamadan önce toplayın.[1]
- Fesih bildirimi ya da çıkışınızı gösteren her türlü yazı, mesaj veya e-posta
- e-Devlet’ten alınan SGK hizmet dökümü ve işten ayrılış bildirgesindeki çıkış kodu
- Son aylara ait bordrolar ve maaşın yattığı banka hesap dökümü
- Varsa yazılı iş sözleşmesi, yemek, yol, prim gibi düzenli ödemeleri gösteren kayıtlar
- Arabuluculuk sürecinde anlaşma olmadığını gösteren son tutanağın aslı ya da arabulucu onaylı örneği
- Çıkışınızı ve çalışma koşullarınızı bilen tanıkların ad, soyad ve adresleri
Kıdem ve ihbar tazminatı için mahkemeye gitmeden önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Bu aşama yapılmadan açılan dava usulden reddedilir.[2]
Kıdem ve İhbar Tazminatı İçin Şart Kontrolü
İki tazminat aynı fesihte birlikte doğabilir ama şartları farklıdır. Aşağıdaki tablo, dilekçeye hangi kalemi yazacağınızı ayrılış şeklinize göre gösteriyor.
| Ayrılış şekli | Kıdem tazminatı | İhbar tazminatı |
|---|---|---|
| İşveren haklı sebep göstermeden ve bildirim süresi vermeden çıkardı | Var (her geçen tam yıl için) | Var |
| İşveren bildirim süresini verdi ya da ücretini peşin ödedi | Var (her geçen tam yıl için) | Yok |
| Maaş ödenmediği için siz haklı nedenle ayrıldınız | Var (her geçen tam yıl için) | Yok |
| Sebep göstermeden istifa ettiniz | Yok | Yok |
Kıdem tazminatı, işçinin işe başladığı tarihten itibaren her tam yıl için 30 günlük ücret tutarındadır ve bir yıldan artan süreler de orantılı olarak eklenir.[3] İhbar tazminatı ise kıdeme göre 2, 4, 6 veya 8 haftalık bildirim süresinin ücreti kadardır ve yalnız belirsiz süreli sözleşmede, bildirim süresine uyulmadığında doğar.[4]
İşçi haklı nedenle ayrıldığında bildirim süresi verilmesi gerekmediği için ihbar tazminatı doğmaz.[5] Bu durumda dilekçeye ihbar istemi yazılmaz.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Dava iş mahkemesinde açılır. İş mahkemesi kurulmamış yerlerde aynı davaya asliye hukuk mahkemesi bakar.[6]
Yetkili yer iki seçeneklidir. İşverenin dava tarihindeki yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer mahkemesini seçebilirsiniz, iş sözleşmesindeki farklı bir yetki kaydı geçersizdir.[7]
Dilekçenin Bölümleri ve Her Birine Yazılacaklar
Kanun dava dilekçesinde bulunacak unsurları tek tek sayar. Tablodaki ilk sütun bu unsurlardır, ikinci sütun kıdem ve ihbar davasında oraya ne yazacağınızı gösterir.[8]
| Bölüm | Kıdem ve ihbar davasında içerik |
|---|---|
| Mahkeme | Yetkili yerin iş mahkemesi |
| Taraflar | Adınız, T.C. kimlik numaranız ve adresiniz, işverenin tam unvanı ve adresi |
| Konu ve değer | Kıdem ve ihbar tazminatının tahsili, her kalemin TL tutarı ayrı ayrı |
| Açıklamalar | İşe giriş ve çıkış tarihi, görev, son brüt ücret ve ek ödemeler, çıkışın nasıl olduğu, numaralı paragraflarla |
| Deliller | Her iddianın karşısında hangi belge veya tanık olduğu |
| Hukuki sebepler | 1475 sayılı Kanun m.14, 4857 sayılı Kanun m.17, 7036 sayılı Kanun m.3 |
| Talep sonucu | Hangi tutarın hangi faizle istendiği, açık cümleyle |
| İmza | Kendi ıslak ya da elektronik imzanız |
Taraf adresi veya imza gibi bazı eksiklerde mahkeme tamamlamanız için bir haftalık kesin süre verir. Bu sürede eksik giderilmezse dava açılmamış sayılır.[9]
Kıdem ve İhbar Tazminatı Davası Dilekçe Örneği
Aşağıdaki metin, avukatsız dava açan ve işveren tarafından bildirim süresi verilmeden çıkarılan bir işçi için yazıldı. Köşeli parantezleri kendi bilgilerinizle doldurun, size uymayan paragrafı silin. Dava açma sürelerinizi kanuni süre takvimine bakarak kontrol edin.
[İL] NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad]
T.C. Kimlik No: […]
Adres: […]
Telefon: […]
DAVALI: [İşveren şirketin tam unvanı]
Adres: [Ticaret sicilindeki adres]
KONU: Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacaklarımın faizleriyle birlikte davalıdan tahsili istemidir.
DEĞER: Kıdem tazminatı […] TL, ihbar tazminatı […] TL, toplam […] TL
AÇIKLAMALAR
1. Davalıya ait işyerinde [işe giriş tarihi] ile [çıkış tarihi] arasında [görev] olarak kesintisiz çalıştım. Hizmet sürem […] yıl […] ay […] gündür.
2. Son aylık brüt ücretim […] TL’dir. Buna ek olarak her ay düzenli olarak [yemek, yol, prim gibi ödeme ve tutarı] ödenmekteydi.
3. Davalı, [çıkış tarihi] tarihinde iş sözleşmemi [sözlü olarak / yazılı bildirimle] sona erdirdi. Fesih için haklı bir sebep gösterilmedi, bana bildirim süresi verilmedi ve bu sürenin ücreti ödenmedi.
4. Bu nedenle 1475 sayılı Kanunun 14. maddesine göre kıdem tazminatına, 4857 sayılı Kanunun 17. maddesine göre […] haftalık bildirim süresine ait ihbar tazminatına hak kazandım. Alacaklarım bugüne kadar ödenmedi.
5. Dava açmadan önce arabulucuya başvurdum. [Arabuluculuk bürosu dosya no] sayılı dosyada taraflar anlaşamadı, son tutanak dilekçemin ekindedir.
DELİLLER
Arabuluculuk son tutanağı, fesih bildirimi ve yazışmalar, SGK hizmet dökümü ve işten ayrılış bildirgesi, ücret bordroları, banka hesap dökümü, işyeri şahsi sicil dosyası, tanık beyanları ([tanık adları]), bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
HUKUKİ SEBEPLER
1475 sayılı İş Kanunu m.14, 4857 sayılı İş Kanunu m.17, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM
Yukarıda açıkladığım nedenlerle, […] TL kıdem tazminatının fesih tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle, […] TL ihbar tazminatının [temerrüt tarihi] tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini saygıyla arz ederim.
[Tarih]
Davacı
[Ad Soyad]
(İmza)
EKLER:
1. Arabuluculuk son tutanağı
2. SGK hizmet dökümü
3. Fesih bildirimi ve yazışmalar
4. Bordro ve banka dökümleri
Maaşınız ödenmediği için kendiniz ayrıldıysanız 3. paragrafı ayrılış yazınızı ve gerekçesini anlatacak şekilde değiştirin. Bu durumda 4. paragraftaki ihbar cümlesi ile sonuç bölümündeki ihbar istemi çıkarılır.
Talep Tutarının Hesaplanması
Dilekçedeki tutar, giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Giydirilmiş ücret, çıplak maaşa düzenli verilen yemek, yol, prim gibi para veya parayla ölçülebilen menfaatlerin eklenmesiyle bulunur ve hem kıdem hem ihbar hesabında kullanılır.[10]
Örnek olarak 4 yıl 3 ay çalışmış ve giydirilmiş brüt ücreti 42.000 TL olan, bildirim süresi verilmeden çıkarılan bir işçiyi ele alalım. Ücretin kıdem tazminatı tavanını aşmadığı varsayılmıştır. Tutarlarınızı henüz kesin hesaplayamıyorsanız dilekçeyi kısmi dava olarak da kurabilirsiniz.
| Kalem | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Kıdem, tam yıllar | 42.000 x 4 | 168.000 TL |
| Kıdem, artan 3 ay | 42.000 / 12 x 3 | 10.500 TL |
| Kıdem toplamı | 178.500 TL | |
| İhbar (3 yıldan fazla, 8 hafta = 56 gün) | 42.000 / 30 x 56 | 78.400 TL |
Bu tutarlar brüttür ve mahkeme de brüt üzerinden hüküm kurar. Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır,[11] ihbar tazminatı ise ücret sayılıp gelir vergisine tabidir, ikisinden de hizmet karşılığı ödemeler için damga vergisi kesilir. Rakamı kendiniz kontrol etmek için aşağıdaki araçları kullanabilirsiniz.
Ücreti bilmediğiniz ya da ek ödemeleri ispat edemediğiniz kalemde yüksek bir rakam yazmak, kaybedilen kısım için yargılama giderine katlanmanıza yol açabilir. Tutarı bordro ve banka kayıtlarıyla desteklenen ücrete göre yazın.
Teslimden Önce Kontrol Listesi
Dilekçeyi mahkemeye vermeden önce şu noktaları tek tek işaretleyin. Bunlar avukatsız açılan davalarda en sık eksik kalan yerlerdir.
- İşverenin unvanı ticaret sicilindeki tam haliyle mi yazıldı? Tabeladaki marka adı davalı olarak yetmez.
- Kıdem ve ihbar tutarı ayrı ayrı mı yazıldı, toplam doğru mu?
- Kıdem için mevduata uygulanan en yüksek faiz, ihbar için yasal faiz mi istendi? Kıdem faizi bu şekilde kanunda düzenlenmiştir.[12]
- Her olayın karşısına bir delil kondu mu? Tanık gösterecekseniz adları yazıldı mı?
- Arabuluculuk son tutanağı eklendi mi?
- Haklı nedenle kendiniz ayrıldıysanız ihbar istemi çıkarıldı mı?
- Dilekçeye davalı sayısı kadar örnek eklendi mi?[13]
Dilekçeyi adliyedeki ön büroya kağıt olarak verebilir ya da e-imzanız varsa UYAP Vatandaş Portal üzerinden gönderebilirsiniz. Dava, dilekçenin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır ve harç ile gider avansı aynı anda yatırılır.[14]
Kıdem ve İhbar Davası Dilekçesi Hakkında Sorular
Dilekçeyi kendi başına hazırlayan işçilerin en çok sorduğu konular şunlar.
Bu sayfadaki metin genel bilgi içindir ve her işçinin durumuna aynen uymayabilir. Hesabınızdan ya da ayrılış şeklinizden emin değilseniz dilekçeyi vermeden önce bir avukata danışın. İşe dönmek istiyorsanız talepler farklıdır ve işe iade dilekçesi o taleplere göre kurulur.
Kaynaklar
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119/1-f ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.17 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.24 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.2/3 ve m.5/1-a ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.6/1 ve m.6/5 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119/1 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119/2 ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14 ve 4857 sayılı İş Kanunu m.17 son fıkra ↩
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.25/7 ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.118/1 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.118/1 ve m.120/1 ↩